Pendiğin Mutlu Escortu Hülya

Hülya, cam mozaik ve Bizans tessera restorasyonu üzerine uzmanlaşmış, 14. yüzyıl kilise ve konak kalıntılarındaki renkli cam ve altın yapraklı taş mozaikleri mikroskobik harçlarla tamamlayan yirmi üç yaşında bir taş konservatörüydü. Tarihi Yarımada’nın antik katmanlarına yakın kalabilmek için Kadırga’da, Şehsuvar Bey Sokak’tan Cinci Meydanı’na inen taş döşeli dik dar yolda, kentsel dönüşüm sırasını bekleyen dökülen iki katlı kâgir bir binanın bodrum katını kiraladı.

Hülya’nın zorluğu; İtalyan mozaik tutkallarının, altın varaklı cam tessera plakalarının fahiş pahalılığı ve Marmara kıyısından Kadırga çukuruna çöken dondurucu nemdi. Gündüzleri Kumkapı’daki balık halinin arkasındaki depolarda parça başı kasa istifliyor ve ağ tamiri yapıyor, akşamları ise bodrum katındaki sarı masa lambasının altında büyüteç ve pensesiyle milimetrik cam küplerini kesip diziyordu. Odasına gün ışığı girmediği için kışın taş duvarlardan sızan nem ellerini uyuşturuyor, tessera taşlarını kireç harcına milimetrik hizayla yerleştirmesini zorlaştırıyordu.

En büyük kriz, özel bir arkeoloji arşivi için restore ettiği 15. yüzyıla ait altın zeminli bir Bizans mozaik panosunun teslim gecesinde yaşandı. Marmara Denizi’nden gelen şiddetli bir karayel fırtınası sırasında sokaktaki tıkalı rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Hülya’nın bodrum katındaki havalandırma boşluğundan içeri taşarak çalışma masasının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz harcı sertleşmemiş ve yüzey sabitlemesi bitmemiş mozaik panosunun üzerine döküldü.

Hülya, dondurucu ve çamurlu suyun içinden panoyu saniyeler içinde kurtardı. Islanan özel kireç harcı çözülüp cam tessera küpleri dağılabilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Kadırga Parkı’nın köşesindeki tarihi çeşmenin korunaklı taş kemerlerinin altına sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici bezler ve saf suyla fener ışığı altında mozaik taşlarının üzerindeki çamuru teker teker temizledi. Sabaha kadar harcı elle yeniden karıp dağılan altın tesseraları baştan dizdi. Ertesi gün panoyu kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.