Sultanahmet’in tarihi dokusuna, Soğukçeşme Sokak’ın cumbalı ahşap evlerine kış akşamının sisli ve dondurucu soğuğu çökerken, Cağaloğlu’ndaki Anadolu lisesinin son ders zili çaldı. On yedi yaşındaki Nihal, okul ceketinin fermuarını çene altına kadar çekip sırt çantasının askılarını omuzlarında sıktı. Sınıf arkadaşlarının Ayasofya Meydanı’na doğru fotoğraf çekilerek neşeyle yürümesine katılmayarak, adımlarını Topkapı Sarayı surlarının dibinde yükselen, tarihi ahşap bir konağın zemin katındaki araştırma vakfına doğru hızlandırdı.
Nihal, iki yıl önce babasını bir restorasyon iskelesi kazasında kaybettikten sonra yatağa bağımlı babaannesi ve ilkokula giden küçük kardeşiyle ayakta kalmaya çalışan bir lise son sınıf öğrencisiydi. Evin birikmiş kirasını ödemek ve babaannesinin her ay katlanan medikal bakım harcamalarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde bu vakıfta akşam sekreteri ve Osmanlıca-Türkçe yazma eser veri kayıt personeli olarak çalışıyordu.
Konağın giriş katı; tavanlara kadar uzanan deri ciltli yazma eserler, taze keçe, koruyucu gomalak cila ve eski kâğıt kokusuyla kaplı son derece sessiz ama yüksek disiplinli bir ortamdı. Nihal’in buradaki görevi; restorasyondan geçen tarihi vakfiyelerin, haritaların ve yazma eserlerin yüksek çözünürlüklü dijital taramalarını yapmak, envanter numaralarını sistem veri tabanına işlemek, gelen uluslararası araştırmacıları karşılayıp ziyaretçi kütüğüne kaydetmekti. Saatlerce tarama ışığının önünde belge kodlarını doğrulamaktan göz pınarları kurur, topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve ağır ciltli envanter kütüklerini raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağrırdı.
Nihal’in en büyük arzusu ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nü kazanıp Osmanlı paleografyası ve arşiv araştırmaları alanında uzman bir akademisyen olmaktı. Danışma deskindeki bilgisayar ekranının hemen yanına şeffaf föy içinde YKS Sözel ve Eşit Ağırlık özet kartlarını yerleştirmişti. Bir yandan dahili telefon hatlarını yönlendirip kurye zimmetlerini yaparken, göz ucuyla çekmecedeki Türkçe paragraf, Divan edebiyatı ve harita sorularını zihninden adımlıyordu. Arkadaşları sıcak evlerinde test çözerken, o, klavye tıkırtıları ve asırlık kâğıt kokusunun ortasında geleceğini tırnaklarıyla kazıyordu.
O akşam, Kültür Bakanlığı’na sunulacak elli parçalık tarihi vakfiye envanterinin taranması, numaralandırılması ve dijital arşive yüklenmesi son ana kaldı. Vakfın kıdemli uzmanı bir sempozyum için ayrılınca, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Nihal’in omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Konağın ağır meşe kapısını kilitleyip Sultanahmet Tramvay Durağı’na doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle İstanbul’un dondurucu gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.