Defne, Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi Elektrik Mühendisliği son sınıf öğrencisiydi ve insansız hava araçlarının yüksek devirli kompresörlerinde kullanılan aktif manyetik yataklar (AMB), SiC tabanlı yüksek frekanslı eviriciler (inverter) ve temassız mil konumlandırma kontrolörleri üzerine derinleşiyordu. Tek başına yaşayan ve böbrek yetmezliği bulunan teyzesinin diyaliz ile ev kirası masraflarını karşılamak, aynı zamanda manyetik yatak test platformunda ihtiyaç duyduğu yüksek hızlı akım sensörleri ile Osiloskop problarını satın alabilmek amacıyla okul çıkışında Tarihi Yarımada'nın güney sur altı sokaklarına geçiyordu. Davutpaşa kampüsünden otobüse binip Samatya’ya iniyor; Etyemez Tekkesi Sokak’taki eski bir dökümhaneden dönüştürülmüş özel manyetik bobin sarım, demir nüve fırınlama ve güç elektroniği kart montaj atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece geç saatlere kadar stator nüvelerine bakır telleri mikron hassasiyetiyle sarıyor, sarım izolasyon verniklerini fırınlıyor ve yüksek frekans osiloskoplarında mil havada tutma voltajlarını inceliyordu.
Defne’nin zorluğu; gündüzleri güç elektroniği, elektrik makineleri ve manyetik alanlar akademik sınavlarına girip akşamları loş ışık altında keskin vernik buharı, bakır çapakları ve 180 derecelik kurutma fırınları arasında beden gücü harcamaktı. Yüzü fırın kapakları açıldığında yayılan termal ısıdan kızarır, elleri bakır telleri bükmekten ve ağır döküm stator kovanlarını taşımaktan nasır tutardı. Diğer öğrenciler kütüphanede ders çalışırken Defne, Samatya’nın deniz kokan dondurucu nemi altında ağır demir nüve bloklarını pres tezgahına yüklüyordu.
Kırılma noktası, Yerli İHA Projesi turboşarj sistemi için hazırlanan ve su temasında sarım izolasyonu bozularak kısa devre yapacak olan aktif manyetik yatak stator ünitesinin teslimat öncesi son fırınlama ve mil kaldırma testi gecesinde yaşandı. Marmara Caddesi üzerindeki tıkalı ana drenaj kanalı aşırı yağış nedeniyle patladı. Tazyikli çamurlu su, sur dibindeki alçak kottan süzülerek atölyenin kepenk altlarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan hassas dijital osiloskop panolarına ve henüz kurumamış manyetik yatak statorlarının bulunduğu tezgâha hücum etti.
Defne, hiç tereddüt etmeden hamle yaptı. Suyla temas ettiği an izolasyonu bozularak çöp olacak olan manyetik yatak kovanlarını ve kendi güç elektroniği hesaplama paftalarını hemen tavana asılı caraskal platformuna kaldırdı. Islanan fırınların ve yüksek voltaj trafolarının patlamasını önlemek için elektrik şalterini kapattı. Sabaha kadar beline gelen soğuk suyun içinde kovalarla ve manuel su pompasıyla tahliye yaptı, nem oranının yükselip sarım lakını bozmaması için ortama nem emici filtreler yerleştirdi. Sabah olduğunda, manyetik yatak ünitesini sıfır akım sapması ve kusursuz mil kararlılığı değerleriyle savunma sanayii temsilcilerine teslim etti; ardından doğrudan amfideki elektrik makineleri sınavına yetişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.