Anal Seven Beliz

Beliz, tarihi açı ölçüm cihazları ve denizci rubu kadranları (çeyrek daire açıölçerler) restorasyonu üzerine çalışan, 19. yüzyıl Karadeniz fenercilerinin ve kaptanlarının kullandığı pirinç döküm kadranların gümüş şakul millerini ve açı tırnaklarını mikron ölçeğinde kalibre eden yirmi dördüncü yaşına girmiş bir metal ustasıydı. İstanbul Boğazı’nın Karadeniz çıkışındaki sert denizci mirasına yakın kalabilmek için Garipçe Köyü’nde, Garipçe Kalesi’ne tırmanan Kale Sokak’taki eski bir balıkçı deposunu atölye-ev kiraladı.

Beliz’in mücadelesi; sertleştirilmiş pirinç kaynak tellerinin, hassas açı kumpaslarının fahiş maliyeti ve Karadeniz’den esen fırtınaların getirdiği ağır tuzlu nemin metal yüzeylerde hızlıca yeşil korozyon oluşturma riskiydi. Gündüzleri Garipçe Limanı’ndaki teknelerde parça başı ağ tamiri yapıyor ve balık kasası taşıyor, gece yarısı ise atölyesindeki sarı masa lambasının altında mikroskopla pirinç kadranın aşınmış açı çizgilerini temizliyordu. Odasında ısıtıcı olmadığı için kışın soğuktan uyuşan hands, milimetrik açı çizgilerini pirinç gövdeye çakmasını imkânsız hale getiriyordu.

Kırılma noktası, özel bir seyrüsefer arşivi için restore ettiği 1830’lara ait pirinç döküm ve gümüş ibreli antika bir rubu kadranının teslim gününden bir gece önce yaşandı. Kale Sokak’ta yapılan altyapı kazısı sırasında kepçenin ana su borusunu patlatması sonucu, tazyikli su Beliz’in atölyesinin pencerelerinden içeri doldu. Su, doğrudan temizlenmiş ve koruyucu cila yağı sürülmemiş mekanik kadranın üzerine aktı.

Beliz, dondurucu suyun içinden kadranı saniyeler içinde çekti. Islanan hassas pirinç parçalar saatler içinde oksitlenip derece çizgileri okunmaz hale gelebilirdi. Sırılsıklam halde atölyeden çıkıp Garipçe Kalesi’nin devasa taş surlarının dibine koştu. Mahalledeki kapalı bir ekmek fırınının sıcak havalandırma alanına sığınarak, kadran parçalarının üzerindeki suyu mikrofiber bezlerle saatlerce çekti. Sabaha kadar fırının kademeli ısısında parçaları kurutup kalibrasyonu baştan uyguladı. Ertesi gün rubu kadranını milimetrik hassasiyetiyle sahibine teslim ettiğinde, bu şehrin çamuruna ve soğuğuna karşı kendi emeğinin zaferini bir kez daha kanıtlamıştı.